Yararlı Bilgiler

DİSLEKSİ BELİRTİLERİ

DİSLEKSİ BELİRTİLERİ

 

İlkokula Başlayan Çocuktan Beklentiler

Zamanında okuma ve yazma öğrenmesi,

Okuduğunu anlaması,

Güzel okunaklı ve doğru yazması,

Sınıf düzeyinde matematik becerilerine ulaşması,

Ödev yapması, sorumluluk alması,

Öğretileni öğrenmesi.

 

İlkokula Başlayan Çocuktan Beklentiler

Klasik eğitim sistemi dislektik bireylerin bilgiyi işleme biçimlerine uygun değildir.

 

 

İlkokula Başlayan Çocuktan Beklentiler

Eğitim sisteminin içinde büyük sorun yaşar.

 

Çünkü eğitim sistemi ona uymaz.

 

İlkokula Başlayan Çocuktan Beklentiler

Dünyanın her yerinde klasik okullardaki eğitim sistemlerinde sol beyin işleyişine uygun görevler istenmektedir.

 

Tüm klasik okullarda, bilgiyi olduğu gibi alan, akılda tutan ve istendiğinde geri veren çocuklar başarılı olabilmektedirler. 

 

Okul ve Disleksi

Dislektik Çocuklar Sol Beyinlerini İstenen Ölçüde Kullanamadıkları İçin;

 Herkesle aynı zamanda okumayı sökme,

 Güzel yazı yazma,

Herkesle aynı, öğretilen yollardan matematik problemlerini çözme,

Çarpım tablosunu ezberleme gibi klasik okul görevlerinde başarısız olurlar.

Özgüvenleri düşük,

Dahi yönlerini fark edemeden büyüyüp giderler.

Zeki olmalarına rağmen başarısız olurlar

Disleksi Belirtileri

 

Zeka Düzeyi;

Normalin altında, normal ya da normalin üzerinde olabilir.

 

 

Aktivite Düzeyi;

Sıklıkla aşırı hareketlidirler.

%30 Disleksiye eşlik eden DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu) bulunabilir.

 

Hipoaktif olabilirler. Enerji düzeyi düşük, obeziteye yatkın, bilgisayara düşkün.

Dikkat Sorunları;

Dikkat kısa sürelidir.

 

Konsantrasyon güçlükleri vardır.

 

“Yumurta-tavuk”

“Tavuk-yumurta”

Koordinasyon Sorunu;

Motor koordinasyonu zayıftır.

 

Sakarlık ve becerisizlik görülür.

 

El göz koordinasyonu zayıftır.

Görsel Algı Sorunları;

Görsel ayrımlaştırma yeteneği zayıflığı

 

Şekilleri ve resimleri eşleştirmekte güçlük çeker, şeklin benzerini bulamaz.

 

Benzer şekilli harfleri karıştırır;

b-d-p-q

m-n-u-c

h-y

 

 

 Ters yazarlar ve okur;    

çok – koç

ev – ve

 

Görsel Algı Sorunları;

Görsel şekil – zemin ayırt edememe

 

Okurken ve yazarken harf, hece,             kelime atlar.

 

Satır atlar.

 

“Bakar kör”

 

Görsel Algı Sorunları;

Görsel hafızada zayıflık

 

Gördüğü şeyleri aklında tutamaz.

 

Üst satırda okuduğu “lale”yi alt satırda hatırlayamaz.

 

 

 

Görsel Algı Sorunları;

Uzaklık – derinlik algılarında bozukluk

Nesnelerin şekillerini, uzaklıklarını kavrayamaz.

 

Top yakalayamaz.

 

Sofrada görmez, suyu devirir.

 

Sık sık bir yerlere çarpar.

İşitsel Algı Sorunları;

İşitsel ayrımlaşma yapamama

 

Bazı harfleri özellikle yanlış duyar ve karıştırır.

 

Valiz – faliz ,

 

 b – m, k – t

Diktede yanlış yazar.

 

İşitsel Algı Sorunları;

İşitsel kavramada yetersizlik

 

Sözel yönergeleri unutur, dinlemiyor görünür.

Çantadan defterinizi çıkarın.”

Görsel Algı Sorunları;

İşitsel figür – zemin ayırt edememe

Tv izlerken kapı zilini duymaz.

 

 

İşitsel hafızada zayıflık

Birden fazla sözel yönerge verildiğinde bazılarını kaçırır.

Söylenenin bir kısmını unutur.

 

 

Dokunsal Algı Sorunları;

Dokunsal Ayrımlaşmada Güçlük

Gözü kapalıyken avucuna yazılan sayıyı ayırt edemez.

Gözü kapalıyken hangi parmağına dokunulduğunu anlayamaz.

 

 

Dokunsal Aşırı Hassasiyet

Tırnak kesememe, banyo etmeyi sevmeme, jean giyememe.

Ardışıklık Sorunları;

Olayları oluş sırasına göre anlatamaz.

Dinlediği öyküyü sırasıyla anlatamaz.

İzlediği filmi bölük pörçük anlatır.

Dinleyen bir şey anlayamaz.

Günleri, ayları sırasıyla sayamaz.

Sırayla saymayı öğrendiğinde aradan sorulduğunda söyleyemez.

Dil Alanında Sorunlar;

Dil gelişimi bir kısmında gecikmiştir.

 

Dilin gramer yapısına uygun olarak kelimeleri dizip cümle oluşturmada güçlük çeker.

 

Kendisini ifadesi yetersizdir.

Organizasyon Sorunları;

Dağınıktır.

Odası, çantası, defteri vs.

 

Zamanı iyi kullanamaz.

Servise yetişmek sorun

Ödevi yetiştirmek sorun

 

Planlama Yapamaz.

İşe nereden başlayacak bilemez.

 

 

Oryantasyon Sorunları;

Mekanda yönelme, pozisyon algılama güçlüğü çeker.

Top yakalama, ip atlama vs.

Yön bulmada zorlanır.

 

Sağ sol ayırt edemez.

 

Mesafe tahmini ve ölçümlerde zorluk çeker.

Zaman Sorunu;

Zaman kavramlarını karıştırır.

Önce – sonra,

Dün – bugün – yarın,

Şimdi – sonra karıştırırlar.

 

Saati zor öğrenir.

“Geçe, kala” zor öğrenilir.

Lateralizasyon Sorunları;

Gecikmiş el dominansı

Sol ellilik oranı normalden % 20   fazla                           yüksek-sol hemisfer hasarı?

 

 

Çapraz lateralleşme sıktır.

El-göz-ayak arasında

Sağ el-sol göz-sol ayak

7 – 11 YAŞLAR
DİL

Sesler ile harfler arasındaki bağlantıları öğrenmede yavaşlık

 

Sözcükleri oluşturan sesleri algılamakta güçlük

 

Bir sözcüğü farklı biçimlerde harflerine, hecelerine ayırma (m-s-a, kel- i- me vb.)

7 – 11 YAŞLAR
DİL

Sözcüklerdeki ince farkları algılayamama (kız-kıs, mal-nal,kar-gar)

 

Sözcükleri doğru telaffuz etmede güçlük (özellikle r,ş,j,v,f,k,t seslerinde)

 

7 – 11 YAŞLAR
DİL

Kısa bir süre önce öğrendiği bir sözcüğü tanıyamama ya da birkaç satır önce okuduğu bir sözcüğü daha sonra gördüğünde tanımakta güçlük çekme

7 – 11 YAŞLAR
DİL

Dikkati çekecek ölçüde okuma hatası yapma ve okuma hızında düşüklük

 

Bir parçayı okurken satır, sözcük,hece, harf atlama, tekrar okuma,yerini kaybetme

7 – 11 YAŞLAR
DİL

Okurken ya da yazarken bazı sesleri, harfleri karıştırma (b-d-p, m-n, u-n)

 

Gördüğü harf, sayı ya da sözcükleri ters okuma ve yazma (15-51,6-9, b-d,ve-ev, ne-en vb.)

7-11YAŞLAR
DİL

Sözcükleri okurken ya da yazarken harf-hece atlama

 

Sözcüklerdeki harflerin sırasını yazarken karıştırma

 

elma-emla, ter-tre

7-11YAŞLAR
DİL

Bir yazı parçasında aynı sözcüğü farklı biçimlerde yazma

 

Yeni sözcükleri öğrenmede güçlük

7-11 YAŞLAR
DİL

Hızlı bir şekilde dili işlemede sorun (ne söylendiğini, ne istendiğini anlayamama)

 

Okuduğunu ve dinlediğini anlamakta güçlük çekme

 

7-11 YAŞLAR
DİL

Düşüncelerini sözel ya da yazılı şekilde ifade etmekte zorlanma (düzgün cümleler kurarak konuşmakta ve yazmakta güçlük)

 

 Soruları sözel olarak yanıtlamasına rağmen yazılı olarak yanıtlamakta güçlük çekme

 

 

 

7-11 YAŞLAR
DİL

Not almakta ve yazıları kopya etmekte (tahtadan,defterden) güçlük

 

Okuma ve yazma ödevlerinden kaçınma

 

Yazılı ödevini tamamlamak için yaşıtlarından daha fazla zaman harcama

7-11 YAŞLAR
MOTOR - KOORDİNASYON

 

Kalemi kontrol etme becerilerinin yetersizliği, kötü el yazısı

 

Şekilleri kopya etmede ve çizmede güçlük

 

Harfleri ve şekilleri yanlış yönden başlayarak çizme

7 – 11 YAŞLAR
MOTOR - KOORDİNASYON

 

Sağ ve solu karıştırma

 

Sakarlık ve becerisizlik

 

Ayakkabı, kravat bağlamakta güçlük

7 -11 YAŞLAR
ALGISAL - KAVRAMSAL

Basit işlemleri yaparken kağıt-kaleme ya da parmak hesabına gereksinim duyma

 

Sınıfı seviyesindeki matematik problemlerini çözmede zorluk

 

Matematik sembollerini karıştırma (+,x gibi)

7 – 11 YAŞLAR
ALGISAL - KAVRAMSAL

Çarpım tablosunu öğrenmede zorluk

 

Saati öğrenmede güçlük

 

Zamana ilişkin kavramları ve fiillerin zamanlarını anlamakta güçlük

 

Akıl yürütme ve/ veya sorun çözmede güçlük

7 – 11 YAŞLAR
ALGISAL - KAVRAMSAL

 

Yeni becerileri öğrenmekte yavaşlık

 

Sınıfta sunulan bilginin önemini kavramakta güçlük

7 – 11 YAŞLAR
DİKKAT – BELLEK VE HAREKET

 

Okur ya da yazarken dikkatini toplamakta güçlük, kısa dikkat süresi

 

Okul gereçlerini sıkça kaybetme

 

Sözlü yönergeleri izlemede güçlük

7 – 11 YAŞLAR
DİKKAT – BELLEK VE HAREKET

Yeni öğrendiği bilgiyi hatırlamada ve sırasıyla anlatmakta güçlük

 

Rutin ya da ardışıklık gerektiren işleri hatırlamada güçlük

 

Haftanın günleri, ayları, alfabenin ardışıklığını hatırlamakta güçlük

7 – 11 YAŞLAR
ORGANİZASYON

Düşüncelerini düzenleme ve düzgün bir biçimde ifade etmekte güçlük

 

Ödevlerini planlamada güçlük

 

Materyallerini temiz, düzenli bir şekilde koruyamama

 

Yaptığı işi kontrol etmekte güçlük

7 – 11 YAŞLAR
DUYGUSAL - SOSYAL

Benlik saygısının azlığı

 

Yaşa uygun oyunları anlamakta zorluk

 

Grup oyunlarında kolay kışkırtılma, arkadaşları tarafından kolay yönlendirilme

 

Değişikliklere zor uyum sağlama

12 YAŞ – YETİŞKİN
DİL

Doğru ve hızlı okumakta güçlüğün (eskisi kadar sorun olmasa bile) devam etmesi,

 

Yüksek sesle okumaktan kaçınma,

 

Okuduğu yeri tekrar okuma gereksinimi,

 

Uzun kitapları okumaktan kaçınma

 

12 YAŞ – YETİŞKİN
DİL

Doğru ve hızlı not almakta (yazmakta)güçlük

 

Matematik becerileri kullanmada güçlük (parmak, kağıt- kalem kullanmadan işlem yapmada güçlük)

 

Okuduğunu anlamakta güçlük

 

Sözel ya da yazılı olarak düşüncelerini ifade etmekte güçlük

12 YAŞ – YETİŞKİN
DİL

Konuşurken ya da yazarken uygun dilbilgisini kullanmakta güçlük

 

Önemsiz detaylara takılıp önemli bilgiyi anlatmakta zorlanma

 

12 YAŞ – YETİŞKİN
DİL

 

Uzun sözel açıklamaları ya da bir dizi karmaşık yönergeyi hızlıca yorumlamada güçlük

 

Uzun sözcükleri söylemekte zorlanma

12 YAŞ – YETİŞKİN
MOTOR - KOORDİNASYON

 

El-göz koordinasyonuna ilişkin çeşitli güçlükler, kravat bağlayamama,

 

Müziğin ritmine uygun dans edememe,

dans figürlerini öğrenememe

12 YAŞ – YETİŞKİN
ALGISAL - KAVRAMSAL

Yer, zaman ve günleri karıştırma

 

Kavramları anlamakta ve/veya sonuç çıkarmakta güçlük

 

12 YAŞ – YETİŞKİN
ALGISAL - KAVRAMSAL

Yönelim sorunları;

Sağ ve sol karıştırma

 

Harita okumakta güçlük,

 

Yabancı bir yerde yolunu, yönünü bulmada güçlük,

 

Geçtiği yoldan bir daha geçememek.

12 YAŞ – YETİŞKİN
DUYGUSAL - SOSYAL

Benlik saygısının azlığı

 

Topluluk önünde, telefonda konuşmakta güçlük

 

Yüz ifadesini ve vücut dilini doğru yorumlamakta güçlük

12 YAŞ – YETİŞKİN
DUYGUSAL - SOSYAL

Espri ve şakaları anlamakta güçlük

 

Akranlar, iş arkadaşları ile anlaşmakta güçlük

12 YAŞ – YETİŞKİN
DUYGUSAL - SOSYAL

Duygusal sorunlar;

Utanma,

 

Farkedilme, başarısızlık, eleştirilme, reddedilme korkuları (çoğu zaman kızgınlık ve kaygı ile maskelenen)

12 YAŞ – YETİŞKİN
DUYGUSAL - SOSYAL

Çevresel ve duygusal duyarlılık;

Duygularını düzenleme güçlüğü

 

Değişikliğe uyum sağlamada güçlük (hazırlıklı olmadıkları yeni öğrenme engelleri, yeni iş talepleri, yeni sosyal mücadeleler)

12 YAŞ – YETİŞKİN
DİKKAT – BELLEK VE HAREKET

Okurken ya da yazarken kısa dikkat süresi

 

Yeni öğrenilmiş olan bilgiyi (telefon numaraları, yönergeler, telefon mesajları vb.) izlemekte güçlük,

 

Unutma ve tekrarlatma ihtiyacı

12 YAŞ – YETİŞKİN
DİKKAT – BELLEK VE HAREKET

Okuduğunu hatırlamakta güçlük

Son teslim tarihini (ödev,iş) hatırlamakta güçlük

İsimleri akılda tutmada güçlük

 

12 YAŞ – YETİŞKİN
ORGANİZASYON

 

İşlerini tamamlamada yavaşlık

Organize olmakta güçlük ,

dağınıklık,

önemli bilgileri,

 notları kaybetme

,randevulara gecikme,

plan yapamama

 

12 YAŞ – YETİŞKİN
ORGANİZASYON

 

Fikirlerini, yazılı projelerini (rapor, kompozisyon, özet vb.) düzenlemekte, planlamakta güçlük çekme

İş bulmak ya da sürdürmekte güçlük

Dislektik Okuma Özellikleri

Grafemleri (harfler) ayırt etmede güçlük

b - d,  m – n, k – t, h - y, c - ç, s - ş

 

Hatalı okuma, harf karıştırma

 

tuz – buz - muz,bebe – dede - dere, yön - sön - döngelen-delen-neden

 

 

Dislektik Okuma Özellikleri

 

Okumayı sökememe, geç sökme

 

Benzer kelimeleri uydurarak okuma

 

Okuduğunu anlamama

 

 

Dislektik Okuma Özellikleri

Tersten okuma

çok…………… koç

laf……………. fal

lif ……………… fil

 

Dislektik Okuma Özellikleri

 

Kendi okuduğunu anlamama, Okumayı sevmeme !!!!!!!!!!!!!!

 

Yanlış Kanı;

“Okumayı sevse herşey hallolacak”

 

 

Dislektik Okuma Özellikleri

 

Okumayı hızlandıramama

Başkası okuyunca daha iyi anlama

Okumaktan kaçınma,

 

 

 

 

Dislektik Okuma Özellikleri

Heceleri yanlış ayırma

 

Hecelerin yerini değiştirme

 

Okurken nokta, virgüle dikkat etmeme

 

Melodik okuma

 

Disgrafik Yazı Özellikleri

Harfleri ters veya dönmüş olarak yazma

b-d-p-g

s - ş

 

Sayıları ters veya dönmüş olarak algılama         

2-5

6-9

10-01

 

Disgrafik Yazı Özellikleri

 

Yanlış kodlama

Özben……….Özden,

 

 

Bütünleme hataları

Yan yana gelen harf ve heceleri birleştirememe

Disgrafik Yazı Özellikleri

Yazıda bazı harfleri atlama ya da ekleme

Noktalama işaretlerini koymama

Büyük harf kullanmama

Harflerin, rakamların şeklinin bozuk olması

Kelime aralarında boşluk bırakmama

 

Disgrafik Yazı Özellikleri

Yazının okunaksız olması, harflerde, rakamlarda  şekil bozukluğu

“Sil tekrar yaz”

 

Yazısının çizgiyi takip edememesi

İnsan resmini çizememe-immatür çizimler

Disleksideki Yazı Sorunları

Yavaş yazma,

Yazarken çabuk yorulma,

Akıldan işlem yapmaya çalışma.

Disleksideki Yazı Sorunları

Yazarken harf atlama;

gülleri…….güleri

babasına…….babsna

yakalamış………yaklamış

 

Disleksideki Yazı Sorunları

 

Sonuç olarak;

 

Yazı ödevlerini yapmak istememe,

Tahtadan ödevlerini geçirememe,

Ev ödevlerini yazmadan gelme.

 

Dislekside Matematik Sorunları

Sayıları tersten yazma ve okuma

 

123......…321………213

 

Cevabı 53 olarak bulup 35 olarak işaretleyebilir.

 

 

Dislekside Matematik Sorunları

İşaretleri karıştırma

 

54+3=162

 

Artıyı çarpı, bölmeyi eksi olarak görebilir.

 

 

Dislekside Matematik Sorunları

Çarpım tablosunu öğrenememe ?????

 

Öğrenir ama klasik bir öğrenci gibi değil.

 

 

Dislekside Matematik Sorunları

Bölmeye sağdan başlayabilir

 

36             3

6               210

30

30

00

 

 

Dislekside Matematik Sorunları

Çıkarmayı tersten yapabilir

 

62

15

53

 

 

 

Dislekside Matematik Sorunları

 

Kesirleri yanlış okuyabilir

 

Üçte beş               3

5

 

Beş bölü üç

Dislekside Matematik Sorunları

Aslında matematik alanında sorun yaşamasına rağmen,

dislektik çocuğun genellikle en sevdiği ders matematiktir.

Dislekside Matematik Sorunları

En sevdiği ders matematik;

 

Sorular kısa, kolay okunuyor,

 

Kalıp bilgi az, düşünmeye sevk ediyor, bulmaca gibi eğlenceli.

Dislekside Matematik Sorunları

İşlemleri kağıt kalem kullanmadan yapma eğilimi,

 

Zihinden farklı çözüm yollarıyla sonuca gitmeye çalışır.

 

Dislekside Matematik Sorunları

Kendi bulduğu çözüm yolu doğrudur ve yaratıcıdır. Ancak uzun sürer.

 

Ancak öğretmen ve anne beklemez.

 

Ödevler beklemez.

 

Dislekside Matematik Sorunları

Çarpım tablosu lise de bile öğrenilmemiş olabilir.

 

16 X 7 =

ÇÖZÜM: 7 tane 16 yazar toplarsın

 

9 X 8 =

ÇÖZÜM: 9 kere 5 = 45, 9 kere 3=27,45+27=72 eder J

 

Dislekside Matematik Sorunları

Görsel mekansal algı sorunları geometride sıkıntı yaratabilir.

Dislekside Ödevler

Başına oturmama,

 

Dikkatini vermeme,

 

Yavaş yapma,

 

Ödevlerin çok uzun sürmesi.

Dislekside Ödevler

Hep başkasına onaylatma ihtiyacı,

 

Hep yardım alma ihtiyacı,

 

Hiç ödev yapmama,

 

Yalan söyleme………

Ataklık sıktır. Düşünmeden davranırlar. Engellenince ani tepki gösterirler.

 

Öfke nöbetleri geçirirler.

 

Sosyal rekabet duygusu yaşının altındadır,

arkadaşlarıyla geçinemezler.

Çalışma alışkanlıkları yetersizdir.

 

Yavaş ve verimsiz çalışırlar.

 

Sebatsızdır, hevesle başlar, çabuk bıkarlar.

 

Değişikliklere zor uyum sağlarlar.

Sosyal , Duygusal ve Davranış Sorunları;

İletişim bozukluğu sıktır.

 

Ani duygulanım değişikliği görülür.

 

Beden imajı zayıftır.

 

Okul başarısızlığı,

 

Benlik saygısı düşük,

 

 

 

Çalıştığı halde başarısızlık

 

Aile öfkeli

 

Öğretmen zorluyor

 

Derse karşı isteksizlik

 

Olumsuz benlik algısı

Artmış Psikiyatrik Tanılar;

Depresyon,

Kaygı Bozuklukları,

Enuresis,

Enkopresis,

Somatik yakınmalar (Karın ağrısı vb)

Okul Fobisi

 

Dislektikler Nasıl Öğrenir?

Sağ beyini kullanarak öğrenirler.

 

Görsel materyal çok kullanarak,

 

Sık tekrar yaparak,

 

Kendi düşünce sistemlerini geliştirerek,

 

Yaratıcı yöntemlerle

Dislektikler Nasıl Öğrenir?

Ezberlemez, düşünür,

 

Okumaz, bakar ve görür,

 

Acelesi yoktur,

 

Merak eder, araştırır,

 

Kendi yöntemlerini yaratır ve kullanmaya çalışır,

 

Dislektikler Nasıl Öğrenir?

     Hayata bakışı çok farklı ve yaratıcıdır.

 

      Kalıp bilgiyi kazanmakta güçlük yaşar,

 

     Hazır olanı kullanmaz, yeni yöntemler  bulur,

 

      Bilginin kaydedilmesi; düşünerek, mantık      yürüterek, görsel mekanizmaları       kullanarak olur.

 

 

 

Öğrenme bozukları olan çocuklar bu belirtilerin her birini taşımayabilir.

 

Farklı sayı ve yoğunlukta belirtiler gösterirler.

 

Bu çocukların, gençlerin ya da yetişkinlerin

akademik becerileri aynı yaş ve entelektüel seviyedeki akranlarından daha düşük bir düzeyde olabilir.

 

 

 

Ancak zayıf olduğu alanlar kadar güçlü olduğu alanları da vardır.

 

 

 

İlgi duydukları alanlarda kolay kavrayışları, hayal güçleri-yaratıcılıkları, el becerileri, zengin bilgi birikimleri ile şaşırtabilirler.

 

 

 

Sanatta, bireysel sporlarda, teknolojide ve uzamsal ilişkilerde başarılı olabilirler.

 

 

 

Copyrights © 2021 - Tüm yazı ve görseller Disleksi Derneği'ne aittir.